Biến trở là gì ? Công dụng của biến trở là gì ? Chức năng của biến trở? Biến trở là một linh kiện rất cơ bản và phổ biến trong điện tử. Chức năng của biến trở trong mạch điện là gì. Vậy biến trở khác điện trở như thế nào? Có những trường hợp người ta dùng biến trở mà không dùng điện trở?

Biến trở là gì
Biến trở là gì

Biến trở là gì – Cấu tạo và Ứng dụng của biến trở

Biến trở là gì

Biến trở là loại linh kiện chính dùng để điều chỉnh cường độ dòng điện và được ứng dụng rất nhiều trong thực tế: Điều chỉnh âm thanh trên tivi, thiết bị loa, độ sáng các bóng đèn, tốc độ quay của quạt, điều chỉnh vận tốc động cơ..

Biến trở là một linh kiện điện trở thuần có thể thay đổi giá trị theo ý muốn trong khoảng cho phép. Chúng có thể được sử dụng trong các mạch điện để điều chỉnh hoạt động của mạch điện. Điện trở của thiết bị có thể được thay đổi bằng cách thay đổi chiều dài của dây dẫn điện trong thiết bị, hoặc bằng các tác động khác như nhiệt độ thay đổi, ánh sáng hoặc bức xạ điện từ,…
Kí hiệu của biến trở trong sơ đồ mạch điện có thể ở các dạng như sau:
Kí hiệu của biến trở là gì
Kí hiệu của biến trở là gì

Cấu tạo của Biến trở

Cấu tạo của Biến trở gồm 3 bộ phận chính:
– Cuộn dây được làm bằng hợp kim có điện trở suất lớn.
– Con chạy/chân chạy. Cho khả năng chạy dọc cuộn dây để làm thay đổi giá trị trở kháng.
– Chân ngõ ra gồm có 3 chân (3 cực). Trong số ba cực này, có hai cực được cố định ở đầu của điện trở. Các cực này được làm bằng kim loại. Cực còn lại là một cực di chuyển và thường được gọi là cần gạt. Vị trí của cần gạt này trên dải điện trở sẽ quyết định giá trị của biến trở.
Cấu tạo biến trở
Cấu tạo biến trở
Các vật liệu có trở kháng là vật liệu chính được sử dụng để tạo ra những chiếc biến trở.
  • Carbon hay còn được gọi là biến trở than: Đây là vật liệu phổ biến nhất cấu thành từ những hạt carbon. Chi phí rẻ nên được sản xuất với số lượng lớn tuy nhiên độ chính xác không cao.
  • Dây cuốn: Loại dây này thường sử dụng dây Nichrome với độ cách điện cao. Do đó mà chúng được sử dụng trong các ứng dụng công suất cao đòi hỏi độ chính xác.
  • Nhựa dẫn điện: Thường bắt gặp trong các ứng dụng âm thanh cao cấp. Tuy nhiên chi phí cao khiến chúng bị hạn chế.
  • Cermet: Đây là loại vật liệu rất ổn định. Tuy nhiên hạn chế ở giá thành cao và tuổi thọ ngắn.

Các loại biến trở

Hiện nay biến trở được chia làm 4 loại chính đó là:
  1. Biến trở than
  2. Biến trở tay quay
  3. Biến trở con chạy
  4. Biến trở dây cuốn
Các loại biến trở
Các loại biến trở

Cách kiểm tra biến trở 

Trong thực tế thì không ít lần biến trở dùng bị hư hỏng hoặc không xác định giá trị. Vậy trước khi sử dụng cần kiểm tra linh kiện là điều tiên quyết để đảm bảo mạch đúng thiết kế. Cách duy nhất là sử dụng đồng hồ vạn năng VOM để kiểm tra.

Cách kiểm tra biến trở sử dụng VOM:

  • Xác định được trong 3 chân của biến trở thì chân nào là chân chạy.
  • Dùng 2 que đo của VOM đo vào 2 chân bất kỳ của biến trở. Chỉnh thang đo sang đo Ohm. 
  • Sau khi xác định được chân chạy, đo lần lượt chân chạy với từng chân của biến trở. Vặn nút xoay để thấy giá trị điện trở thay đổi.
Kiểm tra biến trở bằng VOM
Kiểm tra biến trở bằng VOM

Ứng dụng của biến trở trong thực tế

Một ứng dụng được dùng nhiều trong thực tế là biến trở làm chiếc áp để thay đổi độ sáng của đèn, tăng giảm âm lượng âm thanh.

 

Trong công nghiệp, biến trở đóng vai trò quan trọng khi một thiết bị truyền tín hiệu 4-20mA hoặc 0-10V về trung tâm mà bị hư hỏng. Biến trở kết hợp với một bộ chuyển đổi biến trở sang 4-20mA sẽ được dùng để thay thế cho thiết bị hư hỏng để hệ thống được chạy tạm thời.

Thiết bị chuyển Biến Trở sang 4-20mA và 0-10V – OMX 333UNI

  • Ngõ vào của bộ chuyển đổi có thể đọc được các biến trở có giá trị khác nhau, một số dãy đo thông dụng như :
    • 0…100/300 Ω;
    • 0…1,5/3/24/30 kΩ; 0…100 kΩ
    • Điều đặc biệt là có thể cài đặt giá trị biến trở bất kỳ trong khoảng đo trên.
    • Đọc được các tín hiệu từ cảm biến nhiệt.
  • Ngõ ra: 4-20 mA, 0-10 Vdc, 0-5 Vdc, 2-10 Vdc, 0-20 mA, 0-5 mA
  • Sai số của thiết bị là rất thấp chỉ 0.15% trên toàn thang đo
  • Hệ số chống nhiễu của thiết bị là 3750 VAC, cách ly khi có sự cố lên đến 1 phút, cách ly ngõ vào, ngõ ra và nguồn.
  • Nguồn nuôi ( nguồn cấp ) cho bộ chuyển đổi là. : 10..30 VDC
  • Thời gian trễ của bộ chuyển đổi đạt 1ms
  • Nhiệt độ làm việc của bộ chuyển đổi là : -20..60°C, nhiệt độ khi lưu trữ là : -20…80°C
  • Có ngõ ra Relay điều khiển On/Off.
  • Xuất xứ Châu Âu : Hãng Orbit – Cộng Hoà Séc.
Chuyển đổi biến trở sang 4-20mA - OMX 333UNI
Chuyển đổi biến trở sang 4-20mA – OMX 333UNI

Xem thêm:

Trên đây là một vài tìm hiểu chi tiết về khái niệm: Biến trở là gì, Cấu tạo, cách kiểm tra chân của Transistor. Có thắc mắc hay cần thêm thông tin gì các bạn hãy liên hệ theo thông tin sau nhé!

Phone/Zalo: 0932 53 43 73 Mr Thống

Skype: thongnv22

website: doluongtudong.com

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

ZALO CHAT